Kiến trúc Chăm Pa là một trong những quần thể kiến trúc di sản văn hóa nổi tiếng. Của người Việt Nam ngày xưa, được cha ông chúng ta lưu giữ cho đến tận bây giờ. Bên trong những quần thể  này có gì đặc biệt? Bạn đã hiểu hết về đặc điểm quần thể tôn giáo của người dân qua những công trình mà họ để lại chưa? Nếu chưa thì hãy cùng Quyzo Travel tham khảo ngay sau bài viết này nhé.

Kiến trúc đền tháp Chăm Pa với kỹ thuật xấy bí ẩn đến ngày này và kỷ thuật xây dựng bậc thầy của người xưa.

Quần thể Kiến Trúc tháp chăm Pa nằm ở đâu?

Là bao gồm các công trình hạng mục được xây dựng thành từ viên gạch nung, màu đỏ sẫm có hình khối vuôn vức đặc trưng. Nhìn vào những quần thể di sản của kiến trúc này. Các bạn có thể dễ dàng nhìn thấy được rất nhiều các khối đều có phần trên rộng, thon, hình bông hoa. Mặt cắt  của kiến trúc có không gian bên trong nhỏ hẹp, hình vuông vức rất đặc trưng và đẹp mắt.

Đặc điểm khác biệt của kiến trúc người Chăm Pa cổ. Đó chính là hướng cửa luôn luôn năm ở phía Đông và chỉ có 1 cửa duy nhất. Trần nhà có hình dạng mái vòm đa phần bên trong có bệ thờ bằng đá. Những bức tưởng của công trình Chăm Pa gồm nhiều hình thù khác nhau được chạm, khắc, đục đẽo rất tỉ mỉ, cẩn thận với hình ảnh về chim muôn, thần linh,…

Ngày 1/10/2006 quần thể kiến trúc của dân Chăm Pa được công nhận. Là di sản văn hóa cấp tỉnh tại tỉnh Quảng Nam. Hiện nay, những tòa tháp được xây dựng bởi những người người Chăm Pa vẫn còn nguyên vẹn nhờ chất lượng của gạch nung và kết cấu xây dựng, sắp xếp gạch nung vuôn vức

Kỹ thuật xây dựng đền tháp chăm pa như thế nào?.

Việc nghiên cứu xây dựng được đúng kỹ thuật tháp Chăm của dân Chăm Pa ngày xưa. Sẽ giúp cho việc trùng tu xây dựng Tháp được chuẩn xác. Đưa ra được những phương diện và phương thức để bảo tồn trùng tu được các các giá trị chính xác nhất của di tích. Xây dựng trùng tu đó vừa nhằm đảm bảo được nguyên bản gốc, chính xác. Cụ thể cho mỗi tháp và từng bộ phận chi tiết của các quần thể kiến trúc tháp Chăm.

Ðồng thời qua đó có thể mở ra hướng nghiên cứu. Tìm ra giải  pháp xây dựng mới có nhiều ưu điểm thuyết phục hơn. Thay thế cho lối xây dựng bằng  xi măng bằng cát như hiện nay. Cũng như những ẩn số xung quanh các vấn đề về, triết học, tâm linh… Của người dân Chăm ngày xưa. Ðiều này nhằm góp phần cho xây dựng tu bổ và phát huy các giá trị tại di sản Quần Thể Tháp Chăm.

Đặc điểm kiến trúc chăm pa có gì khác lạ?.

Nếu Bạn từng có dịp đi đến các địa điểm Du Lịch Quy Nhơn. Chắc chăn các bạn sẽ bị ấn tượng bởi những ngôi tháp Champa ở đây nhìn thon vút như hình bông hoa nằm rải rác dọc dài miền đất này.

Những tòa tháp cổ Champa này cũng chính là đề tài nghiên cứu của rất nhiều nhà khoa học từ xưa đến nay. Một trong những đặc điểm của quần thể kiến trúc đền tháp Champa ở Bình Định đó đa phần là mặt bằng của tháp đa số là hình vuông.

Vì vị trí xây dựng mỗi tòa tháp kia khá nhỏ nên không gian bên trong mỗi phần tháp khá chật hẹp. Thường có cửa duy nhất mở về hướng Đông. Đó chính là hướng của Mặt Trời mọc.

Giải thích về lý do này. Các nhà nghiên cứu cho rằng: Người dân Chăm Pa xưa ở đây quan niệm thế giới có hình vuông. Xung quanh là núi và biển cả bao bọc. Chính giữa là hình trục xuyên đến mặt trời. Vì thế, đặc điểm kiến trúc các ngôi đền tháp ở đây đều mô phỏng theo quan niệm đó.

Đặc điểm về bố cục của kiến trúc tháp Chăm pa khác nhau thế nào?

Về bố cục tổng thể, của quần thể kiến trúc Chăm Pa thường có  bố cục theo một đường trục giữa. Với hướng chính của các công trình thường mở ở phía Đông . Hướng mặt trời mọc cũng được quan niệm là hướng của thần thánh. Của sự sinh sôi, nảy nở này.

Nhìn chung, đặc điểm kiến trúc của các đền tháp Chămpa ở Việt Nam có thể chia thành hai dạng:

Kiểu bố trí có tháp trung tâm (tức 1 Kalan): Tháp trung tâm là nơi thờ thần Siva. Điều này cũng phản ánh phần nào bối cảnh tôn giáo lúc bấy giờ. Cho thấy lúc này người Chăm Pa. Đã chọn cho mình một tôn giáo dân tộc kép là đạo Siva.

Điển hình cho kiểu bố cục này là hàng loạt cụm đền Tháp Đôi, Tháp Bánh Ít, Tháp Cánh Tiên….

Trong đó, tháp Tháp Cánh Tiên có thờ thần Siva dưới dạng Mukhalinga. Nhưng tháp đôi lại thờ mẹ đất nước, mẹ của người Chăm chịu ảnh hưởng của đạo Siva. Cho thấy sự giao hòa giữa tín ngưỡng tín ngưỡng bản địa với Ấn Độ giáo. Có thể hiện mối quan hệ gắn bó giữa người Chăm với các bộ tộc sống trên cao nguyên phía Tây …

Tư liệu về kiến trúc chăm pa như thế nào?

Theo những tư liệu về quần thể kiến ​​trúc Chămpa để lại. Thì kiến ​​trúc của người Chăm Pa. Được xây dựng và hình thành từ thế kỷ VII đến cuối thế kỷ XVII đến nay. Với nhiều công trình kiến ​​trúc chủ yếu là đền đài. Hiện nay trên toàn lãnh thổ Việt Nam có hơn 20 di tích lịch sử. Liên quan đến quần thể kiến ​​trúc của người Chăm Pa xưa. Và nhiều công trình quần thể công trình kiến ​​trúc Chăm Pa đã bị thiệt hại.

Thánh địa Mỹ Sơn là một trong những Di sản Thế giới được UNESCO công nhận. Trước đây, theo các thời đại do các vị vua cai trị khác nhau. Trong tháp Chăm Pa sẽ có các vị thần và nhân vật được thờ khác nhau. Nó có thể là một vị thần Ấn Độ. Nó cũng có thể là một nhân vật quyền lực trong Phật giáo. Đến nay, các đền, tháp của người Chăm Pa. Vẫn được sử dụng để thờ thần và tổ chức lễ cúng vào dịp đầu năm.

Văn hóa Champa

Văn hóa Chămpa có những nét tương đồng lớn với văn hóa Chăm Việt cổ. Trong các tác phẩm nghệ thuật. Tuy nhiên, xét về mặt tồn tại thì văn hóa Chămpa xuất hiện trước, đạt đến đỉnh cao mà văn hóa Chăm Việt cổ chưa thể đạt tới. Văn hóa Chăm Pa khác biệt ở chỗ các chi tiết trang trí bên trong được chạm khắc sau khi công trình hoàn thành, còn trong văn hóa Chăm Việt cổ, các chi tiết trang trí được chạm khắc trước khi nung gạch.

Thế kỷ X là thời kỳ đỉnh cao của nền văn hóa Chămpa với những kiến ​​trúc độc đáo, ấn tượng kết hợp với những tác phẩm điêu khắc mang hình ảnh các loài chim kết hợp với các hoạt động, cử chỉ của con người.

Công trình kiến trúc chăm pa có gì nổi bật?

Công trình kiến trúc Hòa Lai mang phong cách Đông Dương

Ấn tượng đầu tiên khi ngắm nhìn các phong cách Hòa Lai, Đồng Dương. Mà người dân Chăm Pa xưa để lại là ngôi chùa với những hàng cột được lợp bằng gạch nung đỏ. Cùng với vòm cuốn vững chãi. Hai phong cách này mang đến sự độc đáo vì có nhiều họa tiết trang trí.

Nếu phong cách Hòa Lai nổi bật với những cánh cửa thật. Và giả với nhiều mũi tròn được chế tạo trên cửa thì phong cách Đông Dương. Lại hướng đến sự sang trọng và tươi sáng. Phong cách Hoa Lai. Sử dụng họa tiết trang trí hình lá cong ở các cột cửa làm bằng đá sa thạch. Các chi tiết bên trong phong cách Đông Dương hướng ra ngoài. Thể hiện sự mạnh mẽ, dứt khoát mang đến sự sang trọng và mới mẻ.

Công trình kiến trúc Mỹ Sơn A1

Công trình kiến trúc Mỹ Sơn A1. Mang đến vẻ hoàn chỉnh và đẹp đẽ cho hình ảnh tháp Chăm Pa. Được dựng lên bởi các cột thẳng đứng tạo thành một cặp. Vòm cửa Mỹ Sơn A1 tuy phức tạp nhưng giảm bớt thao tác chạm khắc. Trụ được xây dựng theo cách thu nhỏ dần khi bạn đi lên trên. Tuy nhiên có sự phức tạp trong cách bố trí vật liệu.

Ở phong cách Mỹ Sơn A1. Bạn sẽ không còn thấy những hình ảnh kiến ​​trúc mang phong cách Đồng Dương, Hòa Lai. Mà thay vào đó là một diện mạo mới lạ.

Công trình kiến trúc Phong Cách Bình Định

Với hàng loạt biến cố khác nhau, đến đầu thế kỷ XI. Văn hóa Chămpa dần tiến vào vùng đất Bình Định. Từ đây phong cách Bình Định ra đời và tồn tại cho đến ngày nay. Phong cách Bình Định trong kiến ​​trúc Chămpa. Không giống với các phong cách xưa. Điểm nổi bật trong phong cách Bình Định phải kể đến là vòm cuốn như mũi giáo. Những đường vân mạnh mẽ, đậm nét được chế tác tại bề mặt tường.

Công trình kiến trúc Phong Cách Muộn

Phong cách văn hóa Chămpa muộn. Có niên đại từ thế kỷ 14 đến cuối thế kỷ 17. Các công trình tiêu biểu của phong cách này có tháp Po Rome, tháp Po Klaung Garai, tháp Yang. Tháp Prong, Yang Mun (không còn tồn tại).

Phong cách văn hóa Chămpa muộn.
Phong cách văn hóa Chămpa muộn.

Có thể thấy, kiến ​​trúc văn hóa Chăm Pa đã mang đến cho đất Việt những công trình ấn tượng và trường tồn theo thời gian. Văn hóa Chămpa góp phần tạo nên nét độc đáo, phong phú trong đời sống tinh thần của người Việt Nam và bạn bè trên thế giới.

Các quần thể kiến trúc ở chăm pa bật nhất hiện nay.

Các quần thể Kiến trúc Chăm Pa là một trong những di sản văn hóa nổi tiếng của người Việt cổ. Được lưu giữ đến tận bây giờ. Có gì đặc biệt bên trong kiến trúc này.? Bạn đã hiểu rõ về đặc điểm kiến trúc tôn giáo của người Chăm Pa. Qua những công trình mà họ để lại chưa? Nếu bạn chưa biết hãy cùng Quyzo Travel tham khảo những chia sẻ ngắn dưới đây nhé.

Tháp Bình Lâm

Tháp Bình Lâm là một ngôi tháp Chămpa cổ ở ấp Bình Lâm, xã Phước Hòa, huyện Tuy Phước, cách thành phố Quy Nhơn 22km. Đây là một ngôi tháp tương đối đặc biệt ở Bình Định, bởi khác với những ngôi tháp khác nằm trên đồi.

Tháp Bình Lâm là một ngôi tháp Chămpa cổ ở ấp Bình Lâm
Tháp Bình Lâm là một ngôi tháp Chămpa cổ ở ấp Bình Lâm

Tháp Bình Lâm nằm ngay trên đồng bằng và dường như hòa mình vào thiên nhiên và khu dân cư xung quanh. Tháp có mặt bằng hình vuông, mỗi cạnh khoảng 10m, cao khoảng 20m, chia làm 3 tầng, được trang trí hoa văn tinh xảo, kiến ​​trúc hài hòa với những đường nét vừa tinh tế vừa khỏe khoắn. Tháp được xếp hạng là di tích Kiến trúc nghệ thuật vào năm 1993.

Tháp Bánh Ít (Tháp Bạc)

Được xây dựng vào cuối thế kỷ 11, đầu thế kỷ 17 tại xã Phước Hiệp, Tuy Phước, trên đỉnh đồi nằm giữa hai nhánh sông Kôn Tân An và cầu Gành cạnh quốc lộ 1A, cách thành phố Quy Nhơn khoảng 20km. Đây là một quần thể gồm 4 ngọn tháp, nhìn từ xa trông giống như chiếc bánh ít nên người dân nơi đây gọi là tháp Bánh Ít.

Tháp Bánh Ít Được xây dựng vào cuối thế kỷ 11, đầu thế kỷ 17
Tháp Bánh Ít Được xây dựng vào cuối thế kỷ 11, đầu thế kỷ 17

Tháp còn có tên là Tháp Bạc vì khi nghiên cứu về quần thể kiến ​​trúc này, người Pháp đã đặt tên cho tháp là Tour d’Argent (Tháp Bạc). Mỗi tòa tháp ở đây đều có kiến ​​trúc riêng biệt và sắc thái khác nhau. Về mặt nghệ thuật, trong tất cả các di tích tháp Chăm còn lại ở Việt Nam, tháp Chăm là một quần thể kiến ​​trúc độc đáo, có hình thức kiến ​​trúc đa dạng, trang trí đẹp, có giá trị nghệ thuật cao. Cụm tháp này đã được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng di tích kiến ​​trúc nghệ thuật vào năm 1982.

Tháp Cánh Tiên (Tháp Đồng)

Được xây dựng bên trong quần thể di tích thành Đồ Bàn thuộc xã Nhơn Hậu, thị xã An Nhơn vào thế kỷ XII. Điểm đặc biệt của tháp Cánh Tiên là phần bên trong các cột tường đều được đắp bằng những phiến đá sa thạch chạm khắc hoa văn dây thừng xoắn. Tháp trang nhã mà trang nghiêm, tháp có 4 tầng được thu nhỏ về phía trên, mỗi tầng có 4 góc trang trí tháp, mỗi góc đều có các tầng nhỏ, tạo hình lá rẽ ngày càng nhỏ.

Tháp Cánh Tiên được xây dựng vào thời vua Chế Mân
Tháp Cánh Tiên được xây dựng vào thời vua Chế Mân

Có cảm giác như cánh chim đang bay, từ vai tháp trở lên, bốn phía như cánh tiên bay lên, nên gọi là Tháp Cánh Tiên. Tháp được xây dựng vào thời vua Chế Mân nên có truyền thuyết kể rằng: đây là tháp của vua Chế Mân dành cho Hoàng hậu Paramecvari tức Huyền Trân công chúa, người con gái quý tộc Việt Nam mà ông đã kết duyên lịch sử. . Tháp đã được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng di tích kiến ​​trúc năm 1982.

Tháp đôi Quy Nhơn

Được xây dựng vào cuối thế kỷ XII, tọa lạc tại phường Đống Đa, TP Quy Nhơn, là một công trình kiến ​​trúc đẹp và độc đáo gồm 2 tháp. Tháp Đôi được xếp vào hàng có vẻ đẹp “độc nhất vô nhị” của nghệ thuật kiến ​​trúc Chămpa.

Tháp Đôi được xếp vào hàng có vẻ đẹp “độc nhất vô nhị”
Tháp Đôi được xếp vào hàng có vẻ đẹp “độc nhất vô nhị”

Cả hai tháp đều không phải là tháp vuông nhiều tầng truyền thống của Tháp Chăm mà là một công trình kiến ​​trúc gồm hai phần chính: thân vuông và đỉnh tháp cong, các góc tháp có tượng chim thần của thành Garuda. đưa tay lên như muốn đỡ nóc tháp. Các vòm cửa phía trên bắn lên như những mũi tên. Kiến trúc của Tháp Đôi chịu ảnh hưởng của nghệ thuật Hindu. Tháp Đôi ngày nay được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng Di tích Kiến trúc – Nghệ thuật năm 1980.

Tháp Dương Long (Tháp Ngà)

Thuộc xã Tây Bình, huyện Tây Sơn, cách thành phố Quy Nhơn khoảng 50km, được xây dựng vào cuối thế kỷ XII, đây là thời kỳ phát triển rực rỡ nhất của văn hóa Chămpa. Cụm tháp này gồm 3 tháp: tháp giữa cao 42m, tháp Nam cao 36m và tháp Bắc cao 34m. Thân tháp xây bằng gạch, các góc được ghép bằng những phiến đá lớn chạm khắc tinh xảo.

Tháp Dương Long Thuộc xã Tây Bình, huyện Tây Sơn, cách thành phố Quy Nhơn khoảng 50km
Tháp Dương Long Thuộc xã Tây Bình, huyện Tây Sơn, cách thành phố Quy Nhơn khoảng 50km

Quy mô của tháp Dương Long không chỉ thể hiện ở chiều cao (cao nhất trong các tháp Chăm còn lại ở Việt Nam) mà còn ở kiến ​​trúc độc đáo, đặc biệt là hoa văn, họa tiết chạm khắc trực tiếp trên những tảng đá đồ sộ đặt trên đỉnh tháp với nghệ thuật chạm khắc điêu luyện, những đường nét vừa hoành tráng, lộng lẫy, vừa tinh tế mềm mại, những con vật và họa tiết trang trí vừa sống động như thật, vừa huyền bí. Tháp Dương Long được coi là một trong những tháp Chăm đẹp nhất Việt Nam. Tháp Dương Long được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng di tích Kiến trúc nghệ thuật năm 1980 và được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt ngày 23/12/2015.

Tháp Phú Lộc

Tháp Phú Lộc hay còn gọi là tháp Thốc Lộc, tháp Phốc Lộc, hay tháp Vàng (Tourd’Or) theo cách gọi của các nhà nghiên cứu Pháp, là một ngôi tháp cổ Chămpa ở xã Nhơn Thành, thị xã An Nhơn, cách thành phố Quy Nhơn 35km về phía Bắc.

Tháp Phú Lộc hay còn gọi là tháp Thốc Lộc
Tháp Phú Lộc hay còn gọi là tháp Thốc Lộc

Tháp được xây dựng trên đỉnh đồi cao 76m nên tháp Phú Lộc nổi bật giữa vùng đồng bằng của tỉnh Bình Định như một ngọn hải đăng khổng lồ. Tháp mang một vẻ đẹp kiêu sa nhưng đượm buồn, đứng từ dưới chân tháp du khách có thể phóng tầm mắt ra bốn phương cảnh sắc tuyệt vời xung quanh. Tháp đã được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng di tích Kiến trúc nghệ thuật năm 1995.

Tháp Thủ Thiện

Được xây dựng trên một khu đất khá thấp, bên bờ nam sông Kôn thuộc xã Bình Nghi, huyện Tây Sơn, cách thành phố Quy Nhơn 35km về phía bắc. Tháp có quy mô nhỏ, kiểu dáng sang trọng, thanh lịch và huyền bí. Tháp đã được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng di tích Kiến trúc nghệ thuật năm 1995.

Tháp Thủ Thiện Được xây dựng trên một khu đất khá thấp
Tháp Thủ Thiện Được xây dựng trên một khu đất khá thấp

Về thăm miền đất võ Bình Định. Ngoài những địa điểm du lịch Quy Nhơn Bình Định nổi tiếng. Bãi biển Quy Nhơn đẹp hấp dẫn. Nơi đây còn có những di sản văn hóa đặc sắc không chỉ thu hút các nhà nghiên cứu. Và cũng thu hút sự chú ý của tất cả du khách. Một trong những di sản văn hóa đó là hệ thống các tháp Chăm nằm rải rác khắp tỉnh Bình Định. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử. Tháp Chăm vẫn sừng sững giữa đất trời. Là dấu tích của vương quốc Chămpa xưa trên vùng đất Bình Định ngày nay.

 

4.9/5 - (1352 bình chọn)
Previous articleTaxi Quy Nhơn Giá Rẻ – Thông tin và số điện thoại Taxi Quy Nhơn
Next articleVõ Thuật Bình Định cổ truyền cái nôi võ chân truyền lâu đời nhất Việt Nam